Pustevny – przełęcz w Beskidzie Morawsko-Śląskim przyciąga nie tylko Czechów, ale także wielu zagranicznych turystów. Niektórzy docierają na przełęcz tylko po to, by zachwycać bajkową architekturą, określaną jako ludowa secesja. My też od dawna mieliśmy w planie zobaczyć te cudeńka na własne oczy. I musimy powiedzieć, że prezentują się znakomicie. Na przełęcz Pustevny (1018 m n.p.m.) warto jednak wybrać się nie tylko z powodu architektury, ale także innych atrakcji – na przykład pójść łatwym szlakiem na Radhošť. Dla miłośników mocniejszych wrażeń kilka minut spacerem od „piernikowych domków” powstała niezwykła atrakcja: Stezka Valaška.
Kto stworzył te piękne domki?
Słowacki architekt Dušan Jurkovič (1868-1947) dał wyraz swojej artystycznej wizji, która nadal zachwyca. Jurkovič fascynował się sztuką ludową i drewnianą architekturą. Jego oryginalne projekty zainteresowały Pohorské jednoty Radhošť – pierwszą czeską organizację sportowo-turystyczną, która miała siedzibę w pobliskim miasteczku Frenštát pod Radhoštěm. Zamówiono u niego projekt kompleksu schronisk na popularnej już wtedy przełęczy Pustevny, z której prowadzą szlaki na Radegast i Radhošť, a w drugą stronę na górę Tanečnice.
Drewniane cudeńka – wyglądają jak piernikowe chatki – kosztowały ponad 82 tysiące koron. W latach 1897-1899 powstały obiekty o nazwach Libušín i Maměnka.
W dekorowanie wnętrz Libušína pośrednio zaangażowany był malarz Mikoláš Aleš (1852–1913), który stworzył projekty – wykorzystał motywy słowiańskie i morawskie. Na ściany jadalni naniosły je jednak ręce malarza Karela Štapfera (1863-1930).
W 2014 roku pożar poważnie uszkodził Libušín, ale dzięki zachowanym rysunkom i zdjęciom udało się przywrócić budynek do stanu świetności, a prace remontowe ukończono w 2020.
Libušín obecnie to przyjemna restauracja, a Maměnka to hotel – możesz zatem skorzystać z usług oferowanych w tych urokliwych budynkach. Wnętrza hotelu obejrzysz na znanym portalu do rezerwacji noclegów 😉
Zaglądamy do środka
Gdy około 9 rano dotarliśmy na przełęcz, drzwi do Libušína były otwarte, ale wtedy nastawieni byliśmy na wyrwanie do przodu, by być na szlaku, zanim nadciągną tłumy – by choć w jedną stronę mieć radość z wycieczki. Chałupa przecież nie ucieknie. Okazało się, że trzeba było jednak wsadzić tam głowę z samego rana.
Za pierwszym podejściem, pora już była obiadowa, nie udało nam się zdobyć wolnego stolika, ale byliśmy cierpliwi. Zjedliśmy gdzie indziej cudowne twarogowe knedle z jagodami i poszliśmy odkrywać uroki ścieżki w chmurach (Stezka Valaška). I to był dobry pomysł. Ostatecznie mogliśmy nacieszyć się klimatem i artystyczną wizją Jurkoviča, dopiero gdy po 15:00 zrobiło się już luźniej i ciszej.
Wpadnij choć na kawkę, by zafundować oczom estetyczną ucztę. Pięknie prezentują się także piec i kredens – dopracowane detale idealnie pasują do wystroju.
Jak dostać się na przełęcz Pustevny
Przełęcz Pustevny znajduje się w Beskidzie Morawsko-Śląskim (Republika Czeska). Można dotrzeć tutaj pieszo – Pustevny to węzeł kilku szlaków, ale pieszo najszybciej niebieskim szlakiem z miejscowości Trojanovice.
Można także przyjechać autobusem: z Rožnova pod Radhoštěm (przystanek początkowy: Rožnov p.Radh.,,aut.st.) do przystanku końcowego (Prostřední Bečva,,Pustevny konečná) kursują bezpośrednie linie 662 oraz 762. Aktualne połączenia i opcje przesiadek znajdziesz na stronie https://www.idzk.cz. Tuż obok przystanku końcowego na Pustevny jest także górny parking.
Naszym zdaniem na Przełęcz Pustevny najwygodniej i najprzyjemniej dostać się kolejką krzesełkową ze wspomnianej już miejscowości Trojanovice. Na jej końcu, naprzeciw hotelu Ráztoka wyznaczono duży parking – na mapach znajdziesz go pod nazwą Parkoviště Pustevny.
Parking płatny, opłata jednorazowa za cały dzień.
Trojanovice położone są ok. 220 km od Krakowa, 140 km od Katowic, 47 km od Ostrawy.
Aktualne informacje o godzinach pracy kolejki oraz o cenach biletów najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie operatora kolejki. Tańszy bilet, jeśli kupisz go on-line.
Podsumowanie
Dla miłośników architektury wypad na przełęcz Pustevny to wielka frajda, a Libušín i Maměnka to nie jedyne ciekawe budynki w tym rejonie. Warto wspomnieć, że drewniane chałupki (tzw. mała gastronomia) również zaprojektowano tak, by pasowały do stylu wypracowanego przez Dušana Jurkoviča. Mamy nadzieję, że i Tobie Przełęcz Pustevny przypadnie do gustu.
