Szwendając się po Pradze, pewnie zauważysz w sklepach z pamiątkami niewielkie figurki ubrane w ozdobne szaty. Ta postać to słynne Pražské Jezulátko, czyli Praskie Dzieciątko Jezus. I choć Republika Czeska uchodzi za kraj mocno zlaicyzowany, to akurat Bambino di Praga pozostaje jednym z najważniejszych symboli Pragi. Znalazło się także w czołówce najchętniej kupowanych przez turystów pamiątek. Nie słyszał_ś wcześniej o Praskim Dzieciątku? Zajrzyj z nami do kościoła na Malej Stranie i dowiedz się więcej.
Legenda o Jezulátku
Legenda o pochodzeniu Jezulátka mówi o hiszpańskim mnichu, któremu podczas religijnej wizji ukazała się postać Dzieciątka Jezus. Postanowił zatem uwiecznić to, co zobaczył. I tak powstał stojący chłopiec ubrany w białą koszulę, ze wzniesioną ręką w geście błogosławieństwa, a w lewej dłoni trzymający kulę ziemską z krzyżem (czyli jabłko królewskie). Drewniana figurka (47 centymetrów wysokości) pokryta woskiem datowana jest na połowę XVI w.
Jezulátko – skąd przybyło Dzieciątko do Pragi
Figurkę do Czech przywiozła znana z imienia Hiszpanka. Jezulátko zabrała w podróż nad Wełtawę María Manriquez de Lara, która w 1556 poślubiła Vratislava z Pernštejna.
Podarowała Jezulátko swojej córce w 1587 roku, gdy ta stawała na ślubnym kobiercu. Następnie owdowiała Polyxena, wówczas już po drugim mężu Lobkowicz, przekazała Jezulátko w 1628 do klasztoru karmelitów bosych w Pradze.
Wychowanej przez matkę na gorliwą katoliczkę Polyxenie przypisuje się jej słowa: „Oto oddaję wam to, co mam najdroższego. Oddawajcie cześć temu Dzieciątku, a na niczym zbywać wam nie będzie”.
Dzieje Jezulátka
Kilka lat później wojska szwedzkie splądrowały klasztor, a Jezulátko zaginęło. Na szczęście w 1638 karmelita Cyryl odnalazł figurkę, niestety pozbawioną rączek. I tu pojawia się kolejna legenda – podobno Jezulátko przemówiło do Cyryla: „Zlitujcie się nade mną, a Ja zlituję się nad wami. Zwróćcie mi moje ręce, a przywrócę pokój”.
Figurkę ostatecznie naprawiono, a od 1641 Jezulátko znajduje się w kościele Panny Marii Zwycięskiej. Najpierw miało swoje miejsce na bocznym ołtarzu, a od 1654 ma już własną kaplicę. Zwieńczeniem upiększania figury i podnoszenia jej rangi była koronacja figurki 8 września 1655. Koronę dla Jezulátka podarował Bernard Ignatius z Martinic.
Przebieranie Jezulátka
Figura Bambino di Praga ubierana jest w ozdobne szatki, co wywodzi się ze śródziemnomorskiej tradycji. Kolory ubranek dobierane są stosownie od kalendarza liturgicznego, a za garderobę Jezulátka odpowiadają siostry karmelitanki.
Wybrane szatki prezentowane są w przykościelnym muzeum, a garderoba Jezulátka liczy kilkaset sztuk.
Warto wspomnieć, że w symboliczną rocznicę koronacji Jezulátko ubierane jest w królewskie szaty z gronostajowym płaszczem. Jako świąteczny dzień ustalono pierwszą niedzielę maja.
Lokalizacja
Bardzo łatwo trafić do kościoła Panny Marii Zwycięskiej (Kostel Panny Marie Vítězné), gdyż znajduje się na Malej Stranie, zaledwie kilka kroków w lewo od głównego szlaku wiodącego z mostu Karola na Hradčany
Kościół zbudowano w latach 1611-1613 i pierwotnie służył luteranom. Po bitwie pod Białą Górą (1620) cesarz Ferdynand II przekazał kościół karmelitom bosym, którzy wspierali katolickiego Habsburga na tronie. Wezwanie Panny Marii Zwycięskiej ustanowiono w 1624, jako wyraz podziękowania za pomoc cesarzowi w zwycięstwie nad protestantami.
Adres:
Klášter Pražského Jezulátka
Karmelitská 9
118 00 Praha 1 – Malá Strana
Wrażenia
Nam nie udało się wejść do muzeum, bo akurat trafiliśmy do kościoła kilka minut przed mszą, a wtedy akurat muzeum niedostępne. Zajrzeliśmy do kościoła spontanicznie, bo nie mogliśmy sobie przypomnieć, kiedy byliśmy tutaj ostatni raz. Niestety okazało się, że mieliśmy dosłownie kilka minut na wizytę. Nadrobimy oglądanie szatek Jezulátka przy kolejnej wizycie w Pradze.
Podsumowanie
Z jednej strony Jezulátko przyciąga wierzących, dla których uklęknięcie przed niewielką figurą stanowi przeżycie duchowe. Z drugiej strony Jezulátko można kupić nie tylko w przykościelnym sklepiku z pamiątkami, ale także w niemal w każdym dowolnym punkcie w Pradze z magnesami, pocztówkami, krecikami. Jezulátko traci w tym kontekście swój religijny wymiar, staje się gadżetem, kolorową laleczką. Na Jezulátku zarabiają zarówno karmelici, jak i sklepikarze.
