Praha hlavní nádraží – główny praski dworzec kolejowy, na którym wielu zaczyna i kończy swoją przygodę z miastem. Dworzec, który ma 2 oblicza. „Nowy” budynek dworca z lat 70. XX wieku przypomina terminal lotniska, a stary to przykład praskiej secesji. Niestety brutalistyczna bryła przesłoniła przepiękny secesyjny gmach, którego wielu turystów nawet nie ma możliwości zauważyć. Wystające w oddali wieże starego gmachu nie kojarzą się z dworcem, przypominają bardziej ratusz lub muzeum. Zobaczmy, jak prezentuje się historyczny budynek dworca i czy warto wpisać go w program zwiedzania Pragi.
Historia głównego praskiego dworca
Gdy tory kolejowe połączyły Pragę z Wiedniem, wzniesiono oczywiście dworzec, który oddano do użytku w 1871. Nadano mu imię panującego wówczas Franciszka Józefa. Dość szybko okazał się jednak za mały i ogłoszono konkurs na projekt nowego dworca. Wygrał gmach, który stworzył Josef Fanta (1856-1954), z półkolistym pawilonem przy głównym wejściu.
Warto przy okazji wspomnieć, że Josef Fanta był nie tylko architektem, ale też malarzem i rzeźbiarzem. Zajmował się nie tylko projektowaniem gmachów i willi, ale także nagrobków (kilka możesz obejrzeć na cmentarzu na Wyszehradzie). To on także jest autorem pomnika na polu bitwy pod Austerlitz (Slavkov koło Brna).
Wróćmy jednak do dworca w Pradze. Secesyjny budynek dworca wzniesiono w latach 1901-1909 według zwycięskiego projektu Josefa Fanty, a od jego nazwiska przyjęła działająca obecnie kawiarnia, czyli Fantova Kavárna.
W secesyjnym hallu rzuca się w oczy złoty napis „Praga mater urbium”, czyli Praga matka miast. Ściany zdobią między innymi herby innych miast, rzeźby, płaskorzeźby. Należy podkreślić, że rzeźby to dzieła uznanych secesyjnych artystów – wykonali je Stanislav Sucharda (1866-1916) i Ladislav Šaloun (1870-1946). Kojarzysz pomnik Husa w Pradze? To też dzieło Šalouna.
Dużo światła wpada przez potężne okno, a całość pomimo wielu detali sprawia wrażenie lekkości.
Zmiany na początku XX wieku objęły także zadaszenie peronów, które od 1906 osłania stalowa hala, którą zaprojektował duet Jaroslav Marjanko i Rudolf Kornfeld.
Jak dostać się do starego budynku dworca
Z głównego hallu dworca można łatwo (ruchome schody) dostać się do historycznego budynku. Schody znajdziesz w centralnej części wyższego poziomu nowego dworca – wyraźnie opisane, że prowadzą do części historycznej.
W środkowym tunelu wiodącym na perony (łącznie są 3 tunele) możesz popatrzeć w górę i podejrzeć kawałek wystroju historycznej części dworca.
Z historycznego dworca można wyjść przed budynek, korzystając z potężnych drzwi. Niestety z chodnika nie da się objąć wzrokiem całości, a przejścia dla pieszych nie ma. Ulica Wilsonova to obecnie ruchliwa dwupasmówka. Aby zobaczyć gmach, patrząc na niego drugiej strony ulicy, lepiej zaplanować przejście inną drogą.
Jak wygodnie i bezpiecznie dostać się w miejsce, z którego można zobaczyć cały dworzec?
Zamiast wchodzić do budynku nowego dworca, wybierz schody, które zlokalizowane po prawej stronie, na zewnątrz budynku. Mijasz po lewej przeszklone drzwi (wejście na górny poziom nowego dworca), idziesz kawałek dalej i po lewej znajdziesz schody. I tak oto prezentuje się historyczny budynek dworca w Pradze zbudowany w latach 1901-1909.
Wrażenia z Praha hlavní nádraží
Praski dworzec często okazuje się za mały na przewalające się tłumy. Betonowe pudełko z niskim sufitem i ciągłym brakiem miejsc siedzących dla pasażerów odczekujących na swój pociąg. Jednak z dużą liczbą knajpek (niedawno dołączyła wietnamska), kawiarenek, sklepików. Oczywiście jest także apteka, księgarnia, papierniczy, przechowalnie bagażu – automatyczna (w lewej części dworca) i z obsługą (w tunelu południowym / jižní podchod) itd. Nawet są 2 markety: Billa po prawej przy ruchomych schodach i Albert w lewym tunelu (tunel północny / severní podchod).
Gdy jednak dostaniesz się na najwyższy poziom do secesyjnej części dworca, robi się zdecydowanie przyjemniej. Łezka się może w oku zakręcić, że teraz już tak nikt tak nie dba o detale architektoniczne i estetykę. Zdecydowanie przyjemniej czekać tutaj na pociąg, przy kawce i ciachu, w estetycznym otoczeniu niż w szumie nowego dworca.
Podsumowanie
Niestety kanciasta bryła „nowego” dworca nie tylko przesłoniła piękny, secesyjny gmach, ale także pod topór poszły drzewa w starym parku. Obecnie Vrchlického sady przypominają przerośnięty skwer niż park założony w 1871 – zwany kiedyś Wielkim Parkiem. Od lat otoczenie dworca wręcz zdecydowanie błaga o rewitalizację. Za to stary dworzec nadal prezentuje się pięknie. Brakuje jedynie dam z parasolkami, w ozdobnych kapeluszach, brakuje także bagażowych.
